Chat facebook
zalo

Màu sắc cuộc sống

Nhiều câu hỏi quanh bộ tranh “Đại lễ phục thời Nguyễn”

13-03-2019

 

 

 

 


Đại triều phục tước Quận công - Tranh của Nguyễn Văn Nhân. Trong bức tranh 'Đại triều phục tước Quận công', vị quận công bên trái mặc áo tế Giao, đội loại mũ kiểu 'tứ phương bình đính' với bốn giải ở bốn góc như các tượng phán quan âm phủ ở các đền chùa phía Bắc. Không hiểu cái tế tất (dải vải thả trước bụng) khổ hẹp đeo mấy thứ gì đó trước bụng lấy ở đâu ra. Còn vị quận công mặc áo đỏ thì mặc rất lộn xộn. Áo mầu đại hồng này chỉ dành cho cấp bậc hoàng tử, có cột thủy bên dưới. Và các hoa văn thủy ba phải là mầu xanh lam đậm. Nhưng trong trường hợp đó, phải là áo mãng bào, với chín con mãng (giống long nhưng chỉ có 4 móng), không phải áo tứ linh (long, ly, quy, phụng) như áo này. Các hoàng tử mặc áo đỏ hay thân vương mặc áo đại triều thì trên đầu phải đội mão bình đính, trong khi vị quận công trong tranh này lại đội mão 'phương phác đầu' của quan võ chức nhỏ.


Tùng Thiện Vương mặc mãng bào mầu da cam (hỏa hoàng) của bậc thân vương. Đầu đội mão bình đính. (Ảnh: Trịnh Bách)

Vì vậy, bộ tranh vẽ của Nguyễn Văn Nhân - có thể xem là tài liệu “chính xác và đầy đủ” để giới nghiên cứu lịch sử, điện ảnh, sân khấu, thời trang... phục chế và ứng dụng như nhận định của tác giả cuốn sách hay không? Xét thấy vấn đề cần được quan tâm, Tuổi Trẻ trích đăng hai ý kiến khác nhau để bạn đọc cùng tham khảo.

Triều phục của triều đình có luật lệ chặt chẽ

Tôi xem các bộ đại triều phục trong bộ tranh này thấy quá nhiều chi tiết không chính xác. Căn cứ theo các quy định về màu sắc vải áo và nhất là các biểu tượng, hoa văn trang trí trên áo, thì các tranh vẽ này không đúng với đại triều phục triều Nguyễn.


Đại triều phục của hoàng đế - tranh của Nguyễn Văn Nhân (hình trên) và Long bào hoàng đế màu chính hoàng với hoa văn thủy ba (sóng nước) ở bụng tay áo (hiện vật gốc hiện trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử ở TP.HCM) (hình dưới). (Ảnh: Trịnh Bách)

Các cấp bậc của quan lại trong triều Nguyễn được phân biệt qua màu sắc áo và các chi tiết hoa văn trên áo, đai, bổ tử và mão (mũ). Ngay như hình dạng và chất liệu hoa văn trang trí trên cánh chuồn chiếc mũ của từng cấp cũng được quy định nghiêm ngặt.

Vua triều Nguyễn không đi hia màu vàng

Bức tranh đầu tiên vẽ một vị vua với bốn vị quan đứng chầu được chú thích là “Hoàng đế nước Đại Nam với đại triều phục”. Phía trong các áo bào của hoàng đế triều Nguyễn chỉ có xiêm và áo dài chứ không có lớp áo nào nữa để có lớp tay áo màu đỏ bên trong lộ ra như áo này. Vải lót áo bào vua phải là sắc vàng. Đầu tay áo cũng như bụng tay áo của triều phục VN từ vua đến quan không có cột thủy (các sọc nhiều màu) như trong bức tranh, mà chỉ có thủy ba (hoa văn hình sóng nước). Hoàng đế triều Nguyễn không đi hia vàng mà đi hia đen có thêu kim tuyến vàng và đính kim sa vàng.

Hai vị quan ngự tiền thị vệ cầm kiếm đứng hai bên vua mặc áo màu hỏa hoàng của bậc thân vương. Triều phục của bá quan triều Nguyễn không được có cột thủy ở gấu áo, vì hoa văn cột thủy được dành riêng cho hoàng gia, các quan từ nhất phẩm trở xuống không được dùng. Cũng trong bức tranh này, có hai người mặc loại áo thường triều màu lá cây, sao lại được đứng cạnh vua trong buổi đại triều? Hai người này đội loại mão gì đó không có trong trang phục các triều đại ở VN.

Trang phục hậu - phi giống như của sân khấu

Trong bức tranh Phẩm phục hậu - phi (trang phục của hoàng hậu, cung phi), người ngồi giữa được chú thích là hoàng hậu, mặc áo bàn lĩnh năm thân (hoàng bào, trong trường hợp này là nữ bào) nhưng lại có các dải viền cổ tay ngũ sắc của áo trực lĩnh tứ thân (hay còn gọi là áo mệnh phụ). Mão (mũ) vẽ na ná theo kiểu mão thất phụng, nhưng lại có cái kim bác vòng trước trán của mão kim khôi, giống như mão của vai kim đồng trong vở múa lục cúng hoa đăng ở Huế hiện nay. Đai của trang phục bàn lĩnh đại triều của triều Nguyễn thắt chặt thẳng ngang ngay dưới lồng ngực. Còn đai đeo vòng lên từ bụng trong các bức tranh này chỉ có ở kinh kịch Trung Quốc hay tranh tượng dân gian.


Phẩm phục hậu - phi - tranh của Nguyễn Văn Nhân (hình trên) và Áo bàn lĩnh đại triều của thái phi triều Nguyễn. Ảnh chụp tại tư gia hoàng thái hậu, Từ cung, 79 Phan Đình Phùng, Huế (hình dưới). (Ảnh: Trịnh Bách)

Hai người hai bên được chú thích thứ phi và tam phi. Trong đại lễ phục triều Nguyễn, các phi tần không mặc trang phục những màu này. Cổ và vai áo triều phục triều Nguyễn không có phủ vân kiên, không có cái tay áo lót trong dài ra khỏi tay áo ngoài. Xin nhắc lại là nhà Nguyễn không có lệ mặc áo lót tay rộng bên trong áo bào. Cổ tay áo của triều phục VN cũng không có viền hoa theo phong cách sân khấu như hai bức tranh vừa nói. Đây lại là dấu hiệu cho thấy các tranh vẽ này có hơi hướng giống với các trang phục sân khấu. Và nữa, theo điển lệ triều Nguyễn, khi mặc đại triều phục thì không ai, nam cũng như nữ, được phép cầm quạt.

Triều phục của một triều đình trang nghiêm có luật lệ, chi tiết rất quy củ chặt chẽ chứ không tùy tiện được. Theo các tài liệu của triều Nguyễn, chiếc hoàng bào thời vua Thiệu Trị cho đến Đồng Khánh không hề thay đổi. Đến thời Khải Định, vua có tự vẽ hoàng bào cho mình nhưng cũng theo đúng quy cách, màu sắc, hoa văn như quy định trong điển lệ, vì mỗi chi tiết trên trang phục đều bao hàm nhiều ý nghĩa, biểu tượng nhất định. Hiện nay hiện vật chứng nguyên gốc của triều phục VN thời Nguyễn vẫn còn khá đầy đủ ở trong và ngoài nước. Tôi xin đưa ra ở đây một vài ảnh chụp hiện vật gốc đại triều phục triều Nguyễn để đối chiếu.

 

TRỊNH BÁCH
(người đã phục chế bộ trang phục triều Nguyễn hiện đang trưng bày tại Bảo tàng cổ vật cung đình Huế

netcodo.com.vn

Facebook

473561175030084568472572879723242086465536n-1-2533.jpg
267336309281668773414883849555063436621762n-6411.jpg

Các bài viết khác

51148dieukiengkikhididulichmung2thang9anhdaidien-5725.jpg

Phong thủy du lịch những ngày hè

Ai chẳng vừa vui vừa ngại khi rời nhà đi chơi xa. Vui vì được nghỉ ngơi khám phá hưởng thụ thiên nhiên môi trường mới. Ngại vì lo mọi bất trắc hành trình. Để được trọn niềm vui, quan niệm Đông Phương có gợi ý vài bí quyết nho nhỏ cầu may.

cover0-7077.jpg

Cuộc sống thời "hậu Harry Potter" của nữ văn sĩ JK Rowling

Sau tập truyện cuối cùng ấy, nhiều fan ruột của tác phẩm đã cùng lớn lên với các nhân vật phù thủy trẻ bỗng phải đối mặt với hai nghịch lý. Đó là ngấu nghiến đọc cho hết truyện để đáp ứng lòng khao khát muốn biết số phận anh chàng Harry sẽ ra sao, cũng như muốn xem phần còn lại của cộng đồng phù thủy này thay đổi thế nào. Bên cạnh đó lại là tâm trạng đọc chầm chậm nhấm nháp thưởng thức tác phẩm trong tiếc nuối, khi biết rằng có thể đây là cơ hội cuối cho những ai lần đầu đọc Harry Potter.

queencleopatraphoto1537094106341aspr1-5072.jpeg

Tiết lộ 'bí thuật' phòng the của nữ hoàng Cleopatra và "chiến tích" quyến rũ đàn ông "bách phát bách

Có những thứ mà người đời cho đến tận bây giờ vẫn không thể lý giải, đặc biệt là về bí quyết quyến rũ đàn ông của nữ hoàng Cleopatra.

hongochatungloathinhdepnhusieumautrenduongphonewyork101120-4838.jpg

Clip hiếm: Hà Hồ catwalk lạnh lùng, diễn chung cùng Phi Thanh Vân, Xuân Lan 13 năm trước

Hồ Ngọc Hà rời bỏ sàn catwalk khá lâu và chỉ trở lại trong một số ít sự kiện đặc biệt. Bởi vậy, nhiều khán giả khá tò mò về những lần catwalk của cô ngày xưa, khi còn làm người mẫu chuyên nghiệp.

diepthao3-7889.jpg

Gout thời trang hàng hiệu sang trọng và đẳng cấp của bà Lê Hoàng Diệp Thảo

Là một doanh nhân có tiếng tăm trên thương trường, bà Diệp Thảo chuộng phong cách thời trang kín đáo, tinh tế, thanh lịch.

208020ad9bec72b22bfd-6792.jpg

Thành Lộc tắt thở trên tay mẹ và chuyện thần kỳ của Cát Phượng

Nếu ví cuộc đời như một cuốn sách thì đời người nghệ sĩ có những chương rất lạ, những câu chuyện để rồi bây giờ khi kể ra, ai cũng thấy như chuyện “thần kỳ”. Ấy vậy mà… chúng có thật chứ chẳng phải là một vở kịch nào đang diễn ra trên sân khấu.

lamthenaodedulichtrongkhituichangconhieutien31552365927width970height644-7761.jpg

Hầu bao chẳng rủng rỉnh vẫn du lịch "bét nhè" nhờ những mẹo này

Bạn không có nhiều tiền nhưng vẫn mơ đến những chuyến phiêu lưu với rừng rậm, sông băng và những ngôi đền cổ... Đừng từ bỏ ước mơ, có nhiều cách để bạn thực hiện được khao khát của mình cho dù không quá rủng rỉnh tiền bạc.

tai-xuong-3923.png

Mô hình kinh tế chia sẻ: Chia sẻ mọi thứ, nhưng tiền thì không!

Trong khi cả Airbnb và Uber đều hồ hởi hốt bạc thì thanh tra thuế lại lo lắng.

lehoang5-2189.jpeg

Đạo diễn Lê Hoàng miêu tả sô bít Việt năm 2030 cổ dài cong như ngỗng trời, xương sườn nhô ra khi đi

Lê Hoàng miêu tả sô bít Việt nhiều năm về sau đẹp một cách dữ dội với cổ dài cong như ngỗng trời, ngực ưỡn lên kiêu hãnh và xương sườn nhô ra khi đi qua cơ quan thuế.

icon-nhanmail

Đăng ký nhận tin từ vuimuasam.com.vn NHẬN MÃ GIẢM GIÁ 50.000 VNĐ

Chính sách Đại lý - NCC

Chính sách khuyến mãi

Vui Mua Sắm là trang thương mại điện tử được sáng lập bởi các thành viên đã nhiều năm hoạt động trong làng giải trí, báo chí và công nghệ IT.

Nhờ vào mối quan hệ rộng lớn với các đối tác trong nghề, chúng tôi vô cùng tự tin mở một trang điện tử thương mại “độc lạ” mang tên VUI MUA SẮM. Giống như những trang thương mại điện tử khác chúng tôi phục vụ tất cả các tín đồ yêu chuộng thời trang, yêu làm đẹp nhưng điều khác biệt ở đây là chúng tôi phục vụ cả thú đam mê văn hoá đọc, giải đáp những thắc mắc làm đẹp, cung cấp các dịch vụ làm đẹp do các chuyên gia hàng đầu mà chúng tôi có được nhờ mối quan hệ lâu năm trong ngành báo chí và showbiz.

Vui Mua Sắm không chỉ có thế, chúng tôi có công nghệ Lăng Xê để PR hình ảnh cá nhân của doanh nghiệp, nghệ sĩ do nhà thiết kế lừng danh Việt Hùng, người đã có công đưa nhiều người đẹp đăng quang ngôi hậu đảm nhiệm. Hiện nay, ngoài vai trò là nhà thiết kế áo dài, cung cấp nguồn trang phục và phụ kiện vô tận cho các cuộc thi nhan sắc và các sự kiện lớn nhỏ, Việt Hùng còn là giảng viên uy tín của các trường nổi tiếng trong nghệ thuật đào tạo kỹ năng xây dựng thương hiệu cá nhân.

Phục vụ cho nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng của người Việt Nam, chúng tôi cũng kết nối với nhiều spa, bệnh viện phẫu thuật thẩm mỹ trong thành phố Hồ Chí Minh để bán voucher giúp khách hàng tiết kiệm nhiều nhất ngân sách trong chiến dịch làm đẹp đầy tốn kém của mình.

Vui Mua Sắm cũng liên kết với nhiều Make Up Artist nổi tiếng chuyên phục vụ cho nhu cầu

Kết nối với chúng tôi

tulangthang vuimuasam.com.vn Twitter Youtube Google

Chứng nhận

Hình 2 Hình 1
back-to-top.png