Chat facebook
zalo

Màu sắc cuộc sống

Nhiều câu hỏi quanh bộ tranh “Đại lễ phục thời Nguyễn”

13-03-2019

 

 

 

 


Đại triều phục tước Quận công - Tranh của Nguyễn Văn Nhân. Trong bức tranh 'Đại triều phục tước Quận công', vị quận công bên trái mặc áo tế Giao, đội loại mũ kiểu 'tứ phương bình đính' với bốn giải ở bốn góc như các tượng phán quan âm phủ ở các đền chùa phía Bắc. Không hiểu cái tế tất (dải vải thả trước bụng) khổ hẹp đeo mấy thứ gì đó trước bụng lấy ở đâu ra. Còn vị quận công mặc áo đỏ thì mặc rất lộn xộn. Áo mầu đại hồng này chỉ dành cho cấp bậc hoàng tử, có cột thủy bên dưới. Và các hoa văn thủy ba phải là mầu xanh lam đậm. Nhưng trong trường hợp đó, phải là áo mãng bào, với chín con mãng (giống long nhưng chỉ có 4 móng), không phải áo tứ linh (long, ly, quy, phụng) như áo này. Các hoàng tử mặc áo đỏ hay thân vương mặc áo đại triều thì trên đầu phải đội mão bình đính, trong khi vị quận công trong tranh này lại đội mão 'phương phác đầu' của quan võ chức nhỏ.


Tùng Thiện Vương mặc mãng bào mầu da cam (hỏa hoàng) của bậc thân vương. Đầu đội mão bình đính. (Ảnh: Trịnh Bách)

Vì vậy, bộ tranh vẽ của Nguyễn Văn Nhân - có thể xem là tài liệu “chính xác và đầy đủ” để giới nghiên cứu lịch sử, điện ảnh, sân khấu, thời trang... phục chế và ứng dụng như nhận định của tác giả cuốn sách hay không? Xét thấy vấn đề cần được quan tâm, Tuổi Trẻ trích đăng hai ý kiến khác nhau để bạn đọc cùng tham khảo.

Triều phục của triều đình có luật lệ chặt chẽ

Tôi xem các bộ đại triều phục trong bộ tranh này thấy quá nhiều chi tiết không chính xác. Căn cứ theo các quy định về màu sắc vải áo và nhất là các biểu tượng, hoa văn trang trí trên áo, thì các tranh vẽ này không đúng với đại triều phục triều Nguyễn.


Đại triều phục của hoàng đế - tranh của Nguyễn Văn Nhân (hình trên) và Long bào hoàng đế màu chính hoàng với hoa văn thủy ba (sóng nước) ở bụng tay áo (hiện vật gốc hiện trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử ở TP.HCM) (hình dưới). (Ảnh: Trịnh Bách)

Các cấp bậc của quan lại trong triều Nguyễn được phân biệt qua màu sắc áo và các chi tiết hoa văn trên áo, đai, bổ tử và mão (mũ). Ngay như hình dạng và chất liệu hoa văn trang trí trên cánh chuồn chiếc mũ của từng cấp cũng được quy định nghiêm ngặt.

Vua triều Nguyễn không đi hia màu vàng

Bức tranh đầu tiên vẽ một vị vua với bốn vị quan đứng chầu được chú thích là “Hoàng đế nước Đại Nam với đại triều phục”. Phía trong các áo bào của hoàng đế triều Nguyễn chỉ có xiêm và áo dài chứ không có lớp áo nào nữa để có lớp tay áo màu đỏ bên trong lộ ra như áo này. Vải lót áo bào vua phải là sắc vàng. Đầu tay áo cũng như bụng tay áo của triều phục VN từ vua đến quan không có cột thủy (các sọc nhiều màu) như trong bức tranh, mà chỉ có thủy ba (hoa văn hình sóng nước). Hoàng đế triều Nguyễn không đi hia vàng mà đi hia đen có thêu kim tuyến vàng và đính kim sa vàng.

Hai vị quan ngự tiền thị vệ cầm kiếm đứng hai bên vua mặc áo màu hỏa hoàng của bậc thân vương. Triều phục của bá quan triều Nguyễn không được có cột thủy ở gấu áo, vì hoa văn cột thủy được dành riêng cho hoàng gia, các quan từ nhất phẩm trở xuống không được dùng. Cũng trong bức tranh này, có hai người mặc loại áo thường triều màu lá cây, sao lại được đứng cạnh vua trong buổi đại triều? Hai người này đội loại mão gì đó không có trong trang phục các triều đại ở VN.

Trang phục hậu - phi giống như của sân khấu

Trong bức tranh Phẩm phục hậu - phi (trang phục của hoàng hậu, cung phi), người ngồi giữa được chú thích là hoàng hậu, mặc áo bàn lĩnh năm thân (hoàng bào, trong trường hợp này là nữ bào) nhưng lại có các dải viền cổ tay ngũ sắc của áo trực lĩnh tứ thân (hay còn gọi là áo mệnh phụ). Mão (mũ) vẽ na ná theo kiểu mão thất phụng, nhưng lại có cái kim bác vòng trước trán của mão kim khôi, giống như mão của vai kim đồng trong vở múa lục cúng hoa đăng ở Huế hiện nay. Đai của trang phục bàn lĩnh đại triều của triều Nguyễn thắt chặt thẳng ngang ngay dưới lồng ngực. Còn đai đeo vòng lên từ bụng trong các bức tranh này chỉ có ở kinh kịch Trung Quốc hay tranh tượng dân gian.


Phẩm phục hậu - phi - tranh của Nguyễn Văn Nhân (hình trên) và Áo bàn lĩnh đại triều của thái phi triều Nguyễn. Ảnh chụp tại tư gia hoàng thái hậu, Từ cung, 79 Phan Đình Phùng, Huế (hình dưới). (Ảnh: Trịnh Bách)

Hai người hai bên được chú thích thứ phi và tam phi. Trong đại lễ phục triều Nguyễn, các phi tần không mặc trang phục những màu này. Cổ và vai áo triều phục triều Nguyễn không có phủ vân kiên, không có cái tay áo lót trong dài ra khỏi tay áo ngoài. Xin nhắc lại là nhà Nguyễn không có lệ mặc áo lót tay rộng bên trong áo bào. Cổ tay áo của triều phục VN cũng không có viền hoa theo phong cách sân khấu như hai bức tranh vừa nói. Đây lại là dấu hiệu cho thấy các tranh vẽ này có hơi hướng giống với các trang phục sân khấu. Và nữa, theo điển lệ triều Nguyễn, khi mặc đại triều phục thì không ai, nam cũng như nữ, được phép cầm quạt.

Triều phục của một triều đình trang nghiêm có luật lệ, chi tiết rất quy củ chặt chẽ chứ không tùy tiện được. Theo các tài liệu của triều Nguyễn, chiếc hoàng bào thời vua Thiệu Trị cho đến Đồng Khánh không hề thay đổi. Đến thời Khải Định, vua có tự vẽ hoàng bào cho mình nhưng cũng theo đúng quy cách, màu sắc, hoa văn như quy định trong điển lệ, vì mỗi chi tiết trên trang phục đều bao hàm nhiều ý nghĩa, biểu tượng nhất định. Hiện nay hiện vật chứng nguyên gốc của triều phục VN thời Nguyễn vẫn còn khá đầy đủ ở trong và ngoài nước. Tôi xin đưa ra ở đây một vài ảnh chụp hiện vật gốc đại triều phục triều Nguyễn để đối chiếu.

 

TRỊNH BÁCH
(người đã phục chế bộ trang phục triều Nguyễn hiện đang trưng bày tại Bảo tàng cổ vật cung đình Huế

netcodo.com.vn

Facebook

473561175030084568472572879723242086465536n-1-2533.jpg
267336309281668773414883849555063436621762n-6411.jpg

Các bài viết khác

8aueqcf-9159.jpg

Những bí ẩn về ngôi biệt thự “trấn yểm” bằng cây đèn đá của mẹ vợ Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu

Xung quanh ngôi biệt của mẹ vợ Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từng có rất nhiều đồn đoán mang màu sắc liêu trai liên quan đến bùa chú, phong thủy khiến nhiều người bủn rủn.

5ncloi2-1613.jpg

Nhớ xe đạp mini Sài Gòn xưa

Khoảng những năm 1970-1980 là thời hoàng kim của xe đạp mini và kiểu áo dài mini. Thời ấy nữ sinh thường mặc áo dài trắng, tà hẹp và ngắn khoảng ngang đầu gối, quần ống rộng và đi xe đạp mini, đó là một hình ảnh quen thuộc và rất đẹp của Sài Gòn.

241-4518.jpg

Ca sĩ Khánh Hà: Thế hệ chúng tôi chỉ hợp hát những gì thuộc về xưa cũ

Ca sĩ Khánh Hà tâm sự cô ít nghe nhạc trẻ ngày nay bởi thời công nghệ thông tin thì những sáng tác vội vã, thời thượng đã vơi đi ít nhiều cảm xúc.

minhduchoaitrinh700x430-7835.jpg

Minh Đức Hoài Trinh – nữ sĩ tài hoa và bài ca bất tử “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”

Người phụ nữ xinh đẹp và ăn mặc rất có gu này là Minh Đức Hoài Trinh, tác giả bài thơ “Kiếp nào có yêu nhau” mà nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ lên đó những nốt nhạc buồn man mác.

p061m4t1-6393.jpg

Vụ Tổng thống Thiệu chuyển 16 tấn vàng sang Mỹ : Sự thật ra sao?

16 tấn vàng - đó là khoản dự trữ nằm trong Ngân hàng quốc gia vào tháng 4.1975. Và báo chí thời đó đã đưa tin về kế hoạch tẩu tán số vàng ấy ra nước ngoài. Sự thật ra sao?

motquyensachtotlamotnguoibanhien2-5261.jpg

Bạn là ai không quan trọng, mà quan trọng là bạn ở cùng với ai

khi chúng ta đi cùng triệu phú chúng ta có thể kiếm tiền triệu, đi cùng tỷ phú chúng ta có thể kiếm tiền tỷ. Một cậy rơm rạ hoàn toàn không đáng giá một xu, nhưng nếu như nó được dùng để buộc một mớ rau cải thì nó sẽ có giá của một mớ rau cải. Nếu như nó được dùng để buộc cua biển, thì nó lại có giá đắt đỏ ngang với cua biển.

nhunglydonendidulichvaomuathapdiem1-4394.png

Những lý do nên du lịch vào mùa thấp điểm

Đa phần mọi người thường tranh thủ dịp nghỉ lễ, Tết để bắt đầu hành trình của mình. Tuy nhiên, đây cũng là lúc các điểm du lịch đều tấp nập du khách và bạn sẽ gặp không ít những phiền toái nếu du lịch vào thời điểm này.

lts5hal4wqwqfiplu4awnxdychkqw6rfwex7nrwo-2112.jpeg

Những bức ảnh 18+ khiến dân chúng "đỏ mặt" tác giả lại chính là trẻ con mầm non

Các bậc phụ huynh đã thi nhau chia sẻ những bức ảnh 18+ do chính tay con trẻ vẽ ra. Nhiều người dùng mạng đã phải ngỡ ngàng với những tác phẩm này.

dpvug3pwsaa6cpr1556773552114666977027crop1556773559347260336612-4100.jpg

Trào lưu mới của giới trẻ thế giới: Chán tình dục vì ngại... rủi ro

Ở Hà Lan, quốc gia nổi tiếng với những khu đèn đỏ, độ tuổi quan hệ tình dục lần đầu đã tăng từ 17,1 tuổi năm 2012 lên 18,6 tuổi năm 2017. Thậm chí những hành động như ôm hôn cũng đang giảm mạnh trong giới trẻ nước này. Trớ trêu thay, Hà Lan lại là 1 trong những nước có tỷ lệ thanh thiếu niên hạnh phúc cao nhất thế giới.

icon-nhanmail

Đăng ký nhận tin từ vuimuasam.com.vn NHẬN MÃ GIẢM GIÁ 50.000 VNĐ

Chính sách Đại lý - NCC

Chính sách khuyến mãi

Vui Mua Sắm là trang thương mại điện tử được sáng lập bởi các thành viên đã nhiều năm hoạt động trong làng giải trí, báo chí và công nghệ IT.

Nhờ vào mối quan hệ rộng lớn với các đối tác trong nghề, chúng tôi vô cùng tự tin mở một trang điện tử thương mại “độc lạ” mang tên VUI MUA SẮM. Giống như những trang thương mại điện tử khác chúng tôi phục vụ tất cả các tín đồ yêu chuộng thời trang, yêu làm đẹp nhưng điều khác biệt ở đây là chúng tôi phục vụ cả thú đam mê văn hoá đọc, giải đáp những thắc mắc làm đẹp, cung cấp các dịch vụ làm đẹp do các chuyên gia hàng đầu mà chúng tôi có được nhờ mối quan hệ lâu năm trong ngành báo chí và showbiz.

Vui Mua Sắm không chỉ có thế, chúng tôi có công nghệ Lăng Xê để PR hình ảnh cá nhân của doanh nghiệp, nghệ sĩ do nhà thiết kế lừng danh Việt Hùng, người đã có công đưa nhiều người đẹp đăng quang ngôi hậu đảm nhiệm. Hiện nay, ngoài vai trò là nhà thiết kế áo dài, cung cấp nguồn trang phục và phụ kiện vô tận cho các cuộc thi nhan sắc và các sự kiện lớn nhỏ, Việt Hùng còn là giảng viên uy tín của các trường nổi tiếng trong nghệ thuật đào tạo kỹ năng xây dựng thương hiệu cá nhân.

Phục vụ cho nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng của người Việt Nam, chúng tôi cũng kết nối với nhiều spa, bệnh viện phẫu thuật thẩm mỹ trong thành phố Hồ Chí Minh để bán voucher giúp khách hàng tiết kiệm nhiều nhất ngân sách trong chiến dịch làm đẹp đầy tốn kém của mình.

Vui Mua Sắm cũng liên kết với nhiều Make Up Artist nổi tiếng chuyên phục vụ cho nhu cầu

Kết nối với chúng tôi

tulangthang vuimuasam.com.vn Twitter Youtube Google

Chứng nhận

Hình 2 Hình 1
back-to-top.png