Chat facebook
zalo

Màu sắc cuộc sống

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt

20-01-2019

Trong lịch sử, hoạn quan chỉ được xem là kẻ hạ đẳng phục dịch chốn hoàng cung. Nhưng nếu là thiên tài thì từ hoạn quan vẫn có thể trở thành anh hùng kiệt xuất. Trong sử Việt đã xuất hiện một người như thế, đó chính là Lý Thường Kiệt.

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Lý Thường Kiệt (Bìa sách NXB Kim Đồng)

 

1. Thiên tài được báo trước

Cháu 5 đời của Ngô Quyền là Ngô An Ngữ làm tướng quân dưới thời vua Lý Thái Tổ. Gia đình ông ở phường Thái Hòa, ngay trước cửa Tây Hoàng thành Thăng Long.

 

Trong quyển sách Kể chuyện các quan thái giám trong lịch sử Việt Nam” có ghi chép rằng:

Một hôm vợ của Ngô An Ngữ là bà Hàn Diệu Chi gặp một ông lão. Nhìn thấy Hàn phu nhân, ông lão mừng rỡ nói rằng: “Đêm trước lão xem thiên văn thấy một ngôi phúc tinh sa xuống khu vực này nên định bụng sáng ra đi xem, nay gặp phu nhân lão đã hiểu rõ sự tình. Xin chúc mừng phu nhân. Phu nhân sắp có tin vui rồi. Nhìn sắc mặt, dáng vẻ và cốt cách của phu nhân, lão đoán chắc phu nhân sẽ sinh quý tử. Đây là một con người tuấn kiệt, uy danh lừng lẫy không chỉ mang lại vinh quang cho dòng họ Ngô mà còn là phúc tinh của nước Nam này nữa.”

Đang nói chuyện vui vẻ bỗng ông lão ngập ngừng vẻ khó nói: “Duy chỉ có một điều…” Hàn phu nhân gặng hỏi mãi ông lão mới nói rằng: “Duy có 1 điều e rằng lại không có con nối dõi”. Nói xong, sợ Hàn phu nhân buồn bã, ông lão an ủi: “Nhưng dù chẳng có người nối dõi thì tiếng thơm muôn thuở cũng không dòng họ nào sánh kịp”. Hàn phu nhân ngẩn ngơ với những lời của ông lão, ngoảnh lại đã thấy ông lão đi mất rồi.

Không lâu sau, Hàn phu nhân có mang rôi hạ sinh được một bé trai khôi ngô tuấn tú. Chỉ vài ngày sau khi sinh đứa bé đã nhận biết được cha mẹ, lại rất lanh lợi. Ngô An Ngữ quý lắm, đặt tên cho con trai là Ngô Tuấn với mong muốn sau này con sẽ trở thành người tài ba tuấn kiệt.

 

2. Tinh thông binh thư kim cổ

Năm Ngô Tuấn 13 tuổi thì mất cha, được người chú rể là Tạ Đức đón về nuôi nấng, học tập đầy đủ cả văn lẫn võ. Ban ngày thì học cưỡi ngựa bắn cung, lập doanh bày trận; đến tối lại nghiên cứu các binh thư kim cổ cùng sách Nho gia, Phật gia đủ cả. Yêu mến đứa cháu có chí hướng, Tạ Đức còn đem cô cháu gái tên là Tạ Thuần Khanh gả cho Ngô Tuấn.

Năm 17 tuổi thì Ngô Tuấn mất mẹ, sau đó con đường sự nghiệp được khởi dầu bằng chức Kỵ mã hiệu úy – một chức quan nhỏ trong lực lượng kỵ binh của quân đội.

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Ngô Tuấn ngày đêm nghiền ngẫm binh thư (Tranh qua Ybook.vn, sách “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Tập 18: Lý Thường Kiệt)

Dù đã có vợ nhưng Ngô Tuấn suốt ngày nghiền ngẫm binh thư, nên ít có thời gian để ý đến vợ, vì thế mà suốt mấy năm liền vẫn chưa có con.

Xem thêmKhông phải của Lý Thường Kiệt, bài thơ “Nam quốc sơn hà” có từ bao giờ?

3. Diện kiến nhà Vua

Càng lớn thì ai cũng thích được chơi với Ngô Tuấn vì dáng vẻ khôi ngô và sự tài giỏi. Năm 1041, vua Lý Thái Tông trong khi đi săn đã tình cờ gặp chàng kỵ mã Ngô Tuấn. Vua lấy làm yêu mến tài năng của Ngô Tuấn nên rất muốn ông nhập cung hầu cận, nhưng nếu như thế thì phải “tự yếm”.

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Ngô Tuấn trổ tài cưỡi ngựa bắn cung (Tranh qua Ybook.vn, sách “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Tập 18: Lý Thường Kiệt)

 

Nhưng biết Ngô Tuấn đã có gia đình nên nhà Vua nói: “Ta thấy ngươi hình dung mạo tuyệt vời, lại cưỡi ngựa bắn cung giỏi, ta rất muốn bổ ngươi vào ngạch thị vệ để luôn hầu cận bên ta. Nhưng muốn vào cung ngươi phải tự yếm. Tuy nhiên ta biết ngươi đã có gia đình. Vậy ngươi hãy tự quyết chứ ta không ép”. Ngô Tuấn xưa nay rất chăm chỉ học hành, nghĩ rằng đây là dịp tốt để có cơ hội dùng đến tài năng và kiến thức mà ông đã có được nên bằng lòng với Vua.

Ngô Tuấn về bàn với vợ, quyết định vào cung, còn vợ sẽ đi tìm hạnh phúc khác. Tạ Đức khi biết tin cũng giận dữ, nhưng nghĩ lại là ý Vua cũng khó từ chối, nên ông cũng đứng ra giúp đỡ Ngô Tuấn giải quyết chuyện với vợ mình để nhập cung. Và từ đó Ngô Tuấn trở thành thái giám trong cung đình.

 

4. Đổi sang họ Vua

 

Ban đầu Ngô Tuấn chỉ là một thái giám làm việc lặt vặt hầu cận bên Vua. Nhưng với tài năng của mình, ông đã lập được nhiều công lao và nhanh chóng chiếm được cảm tình trong hoàng tộc nhà Lý. Vì thế mà nhà Lý quyết định đổi ông từ họ “Ngô” sang họ “Lý” (tức mang họ của Vua) với tên gọi là Thường Kiệt. Bắt đầu từ đấy Lý Thường Kiệt đã ghi dấu tên tuổi của mình vào lịch sử

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Ngô Tuấn nhanh chóng lập được nhiều công lao với nhà Lý (Tranh qua Ybook.vn, sách “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Tập 18: Lý Thường Kiệt)

Với tài năng kiệt xuất, ông nhanh chóng được thăng đến chức Bổng hành quân hiệu úy – một chức võ quan cao cấp của triều đình. Năm 1053 ông được phong làm Nội thị sảnh đô tri khi 35 tuổi.

 

5. Những chiến công rạng danh lịch sử

Năm 1061 người Mường ở biên giới Thanh Hóa, Nghệ An quấy rồi, Lý Thường Kiệt được lệnh đi dẹp loạn. Thế nhưng ông chủ trương không dùng bạo lực, mà cố gắng thu phục nhân tâm. Từ đó ông đã thu phục được dân Mường, giúp ổn định vùng biên giới phía Nam.

Năm 1064, vua Chiêm Thành là Chế Củ (tức Rudravarman III) xây dựng quân đội mạnh mẽ, liên minh với nhà Tống tiến đánh Đại Việt. Lúc này Đại Việt gặp nguy khi phía Bắc bị Tống uy hiếp, phía Nam Chiêm Thành cũng lăm le xâm phạm. Để phá thế liên minh Tống – Chiêm, vua Lý Thánh Tông quyết định đem binh tiến đánh Chiêm Thành trước.

Tháng 2/1069, vua Lý Thánh Tông dẫn 5 vạn quân theo đường thủy tiến đánh Chiêm Thành, Lý Thường Kiệt được cử làm tướng đi tiên phong. Mọi việc ở nhà giao cho Nguyên Phi Ỷ Lan nhiếp chính, thái sư Lý Đạo Thành trợ giúp.

Thủy quân vua Lý đến Nhật Lệ thì gặp quân Chiêm Thành đánh chặn nhưng bị quận Đại Việt đánh bại. Quân Việt không đổ bộ vào Nhật Lệ mà theo đường thủy tiến thẳng vào kinh đô Chiêm Thành là thành Phật Thệ (thuộc tỉnh Bình Định ngày nay).

Quân Chiêm trên sông Tu Mao chặn quân Đại Việt. Tướng tiên phong Lý Thường Kiệt cho quân tiến đến đánh bại quân Chiêm. Tướng chỉ huy quân Chiêm cùng 3 vạn quân bị tiêu diệt.

 

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Tượng Lý Thường Kiệt (Ảnh qua Wikipedia)

 

Thừa thắng, Lý Thường Kiệt đem quân tiến thẳng vào kinh thành, đang đêm vua Chế Củ bỏ trốn vào phía Nam. Quân Đại Việt chiếm được kinh thành, Lý Thường Kiệt đưa quân đuổi theo vua Chiêm.

Vua Chiêm chạy trốn đến biên giới với Chân Lạp thì không dám vượt sang vì có hiềm thù với Chân Lạp, nên phải đầu hàng Lý Thường Kiệt. Sau đó Vua Chiêm phải dâng 3 châu cho Đại Việt.

Sau chiến công này Lý Thường Kiệt được phong Phụ quốc thượng tướng quân tước Khai quốc công. Không lâu sau lại được thăng lên Thái úy, nắm toàn bộ binh quyền cả nước.

 

Sau khi Lý Thánh Tông mất, vua Lý Nhân Tông lên nối ngôi mới 7 tuổi, thái hậu Ỷ Lan nhận được tin từ Khu Mật Viện báo quân Tống chuẩn bị kế hoạch đánh Đại Việt, quân lương tập trung ở Ung Châu.

Thái hậu Ỷ Lan nghĩ rằng phải tiến đánh Ung Châu trước khi quân Tống tiến sang. Bà bàn việc này với Lý Thường Kiệt và được ông ủng hộ. Kế hoạch đánh Ung Châu được tiến hành và đặt dưới sự chỉ huy của Lý Thường Kiệt.

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Lý Thường Kiệt chuẩn bị tiến đánh Ung Châu. (Tranh sưu tầm)

Năm 1075 quân triều đình của Lý Thường Kiệt cùng quân của các thủ lĩnh dân tộc thiểu số tiến đánh sang đất Tống.

 

Tiến đánh Ung Châu được xem là một trong những chiến công hiển hách nhất trong sử Việt, lấy tấn công trước để phòng thủ, quân Đại Việt chiếm nhiều Châu Trại trên đất Tống như Khâm Châu, Liêm Châu, Lộc Châu, Bạch Châu, Ung Châu. Quân Tống đại bại, hàng chục tướng nhà Tống bị tử trận. (Xem bài: Điểm lại những lần quân Việt tiến đánh Trung Quốc trong lịch sử)

Chiếm được Ung Châu rồi, quân Việt thiêu hủy kho lương, phá hủy các căn cứ quân sự, lấy đá chặn tuyến đường giao thông trên sông rồi rút quân.

 

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Lý Thường Kiệt tiến đánh Ung Châu, phá hủy các căn cứ quân sự của nhà Tống. (Tranh sưu tầm)

Trận đánh của Lý Thường Kiệt khiến nhà Tống mất mặt đến mức quyết định nhượng bộ Tây Hạ ở phía Tây, cắt đất dâng cho nước Liêu ở phía Bắc, nhằm huy động các cánh quân tinh nhuệ xuống phía Nam tiến đánh Đại Việt để phục thù.

 

Đầu năm 1077 tướng Tống Quách Qùy dẫn 30 vạn quân tiến đánh Đại Việt, trong đó có 10 vạn quân chủ lực và 20 vạn phu phen. Lý Thường Kiệt chỉ huy toàn quân Đại Việt bước vào cuộc chiến bảo vệ giang sơn.

Quân Tống chia hai đường thủy bộ tiến đánh. Đường thủy, quân Tống dùng hàng trăm chiến thuyền tiến sang Đại Việt, khi đến Đông Kênh thì bị thủy binh Đại Việt mai phục sẵn tiến đánh, hàng trăm chiến thuyền quân Tống bị đánh chìm, hàng vạn quân Tống bị tiêu diệt. Tướng Tống là Dương Tùng Tiên phải cho các thuyền còn lại quay đầu bỏ chạy để tránh bị tiêu diệt hoàn toàn.

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Cuộc chiến của quân Đại Việt và quân Tống trên sông (Ảnh qua vothuat.vn)

 

Lý Thường Kiệt dùng quân chủ lực chặn quân Tống tại sông Như Nguyệt, đây là con sông kéo dài chắn ngang đường tiến xuống phía nam, ông đã tính rằng quân Tống không còn thủy binh thì sẽ khó qua sông.

Quách Quỳ chờ thủy binh không được đành tự đóng thuyền rồi cho quân vượt sông, nhưng lần nào cũng bị đánh bại, phải ra lệnh không vượt sông nữa, cố thủ chờ thêm viện binh.

Lý Thường Kiệt chờ cơ hội chín muồi thì cho quân vượt sông đánh Tống và thắng lớn. Lúc này quân Tống bị tiêu diệt quá nửa, lương thực đã cạn. Lý Thường Kiệt liền cho người mang thư tới nghị hòa, quân Tống đang tuyệt vọng nên đồng ý và rút quân về nước.

Trong cuốn “Nhị Trình di thư” của nhà Tống có ghi chép về việc này rằng“May được lời giặc nói nhũn, liền nhân đó giảng hòa. Nếu không có lời quy thuận của giặc thì làm thế nào?” Như vậy đủ thấy tình trạng của quân Tống lúc bấy giờ.

Sau khi quân Tống về nước, kiểm lại binh mã thì 10 vạn quân chủ lực chỉ còn lại 23.400 lính; 20 vạn phu phen còn lại chưa đầy một nửa.

Cuộc chiến của Lý Thường Kiệt và quân dân Đại Việt đã đập tan ý chí Nam tiến của quân Tống, khiến nhà Tống từ đó không dám ngó ngàng dải đất phương Nam nữa.

 

6. Cúc cung tận tụy đến chết mới thôi

Năm 1104 vua Chiêm Thành là Chế Ma Na đem quân tiến đánh, chiếm lại các vùng đất mà vua Chế Củ đã nhượng lại cho Đại Việt trước đây. Lý Thường Kiệt lúc này đã 86 tuổi vẫn cố sức gượng dậy, đưa quân về phía Nam đánh bại quân Chiêm Thành. Chế Ma Na phải nộp lại đất cho Đại Việt. Sau chiến công này, sức khỏe Lý Thường Kiệt giảm nhiều do tuổi già, một năm sau thì ông mất.

 

Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt
Lý Thường Kiệt cũng nổi tiếng với việc sử dụng bài thơ “Nam quốc sơn hà” để khích lệ tinh tần quân sĩ. (Xem bài: Không phải của Lý Thường Kiệt, bài thơ “Nam quốc sơn hà” có từ bao giờ?)

 

Lý Thường kiệt sinh thời trong bối cảnh Đại Việt bị kìm kẹp giữa liên minh Tống – Chiêm, giang sơn có thể bị mất bất kỳ lúc nào. Thế nhưng sự xuất hiện của ông vào đúng thời điểm lịch sử này không chỉ giúp giang sơn Đại Việt được giữ vững, mà những cuộc tấn công “bình Chiêm, phạt Tống” của ông khiến bờ cõi được mở mang, Chiêm Thành quy phục, Tống triều phải nể sợ.

Đây là 1 con người tuấn kiệt, uy danh lừng lẫy không chỉ mang lại vinh quang cho dòng họ Ngô mà còn là phúc tinh của nước Nam này nữa

Câu nói của vị cao nhân biết quan sát thiên tượng ngay trước khi Lý Thường Kiệt sinh ra đã trở thành sự thật. Trong thời điểm khó khăn, Thiên thượng đã để ông giáng sinh ở nước Nam để ghi lại dấu ấn lịch sử xán lạn cho con dân Đại Việt.

 

Trần Hưng

Facebook

523533014000867441106266734740094311202816n-3063.jpg
267336309281668773414883849555063436621762n-6411.jpg

Các bài viết khác

anhnhaycamcuadianavakate1ngoisao-2572.png

Số nhọ như Hoàng tử William: Bị bạn bè bắt nạt vì kích thước vòng một của mẹ, đến ảnh nude của vợ lạ

Năm Hoàng tử William 14 tuổi, anh đã trải qua cơn khủng hoảng chưa từng có khi phải nhận những lời chế nhạo từ bạn bè về về kích thước vòng một của mẹ mình.

156863304230386conhotuvongsaukhiduocgiaicuukhoingoichuataithailanskynewstigermonk47752111568620002width1600height900-1258.jpg

86 con hổ tử vong sau khi được giải cứu khỏi ngôi chùa tại Thái Lan

Chùa Wat Pa Luang Ta Bua, hay còn được gọi là Chùa Hổ, nằm ở tỉnh Kanchanaburi phía tây thủ đô Bangkok, là một điểm du lịch nổi tiếng của Thái Lan, nơi du khách có thể chụp ảnh "tự sướng" với đàn hổ được nuôi trong chùa và cho các con non của chúng được bú sữa.

photo11568599708930962728696-4039.jpg

Đừng sợ nhảy việc thường xuyên gây ảnh hưởng xấu đến sự nghiệp, hãy nhìn những lợi ích to lớn mà nó

Khi nhắc đến nhảy việc, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến đây là việc tiêu cực, sẽ chẳng đem lại lợi ích gì cho sự nghiệp cả thế nhưng bên cạnh đó nó vẫn có những ưu điểm nhất định nếu ai biết tận dụng thì chắc chắn sẽ có lợi cho bản thân.

pv0156854143535965541853crop1568541447342450594585-6282.jpg

Quản lý hỏi: "1 con heo có 4 chân, vậy 70 thì có bao nhiêu?", ai cũng tranh nhau trả lời, chỉ 1 thực

Đứng ở vị trí quản lý, mỗi câu hỏi phỏng vấn đề ra không đơn thuần kiểm tra năng lực và nghiệp vụ của ứng viên mà đó còn là các nhân tố tư duy thành công.

photo15683520687151568352068876crop15683520883022033592861-4915.jpg

Bill Gates ‘có cả thế giới’ nhưng lại không có được một phẩm chất kỳ diệu của Steve Jobs mà ông ngưỡ

Trong buổi phỏng vấn gần đây với Wall Street Journal, Gates cho biết có một đặc điểm của Jobs mà ông cảm thấy đặc biệt ghen tị.

car15685106218832156851068498761568551514-2542.png

7 sự thật về người giàu

Người giàu thường dành ít nhất 15 phút buổi sáng để suy nghĩ, tự hỏi "có thể làm gì để kiếm nhiều tiền hơn", "công việc hiện có hạnh phúc không". 1% triệu phú tự thân giàu có trước tuổi 40.

thaodonhakinh81568454746515504611351-5279.jpg

Người Đà Lạt dỡ nhà kính để trồng vườn truyền thống

Tháo dỡ toàn bộ nhà kính kiên cố đang trồng dâu tây, anh Nguyễn Thanh Tân (42 tuổi, ngụ Đà Lạt) trở thành kẻ lập dị giữa bạt ngàn nhà kính bao tứ phía.

b12wgtz1568449251854-526.jpg

Trung Quốc hạn chế quan chức nghỉ hưu sang các nước "ngũ nhãn"

Bắc Kinh đang thực hiện biện pháp hạn chế các quan chức cấp cao nghỉ hưu sang các nước thuộc nhóm “ngũ nhãn” để đoàn tụ gia đình hoặc du lịch, với lý do liên minh tình báo này đang muốn tìm cách kiềm chế Trung Quốc, báo Singapore Straitstimes đưa tin.

choncat-29.jpg

Vì sao người Tây Tạng không chôn cất mà lại cho kền kền ăn xác người chết?

Ở đa số các quốc gia, khi người thân qua đời, những thành viên trong gia đình sẽ chôn cất họ hoặc hỏa táng. Tuy nhiên, tại thảo nguyên Tây Tạng, phong tục này có phần khiến người ta rùng mình khi người chết được mai táng bằng… chim kền kền.

icon-nhanmail

Đăng ký nhận tin từ vuimuasam.com.vn NHẬN MÃ GIẢM GIÁ 50.000 VNĐ

Chính sách Đại lý - NCC

Chính sách khuyến mãi

Vui Mua Sắm là trang thương mại điện tử được sáng lập bởi các thành viên đã nhiều năm hoạt động trong làng giải trí, báo chí và công nghệ IT.

Nhờ vào mối quan hệ rộng lớn với các đối tác trong nghề, chúng tôi vô cùng tự tin mở một trang điện tử thương mại “độc lạ” mang tên VUI MUA SẮM. Giống như những trang thương mại điện tử khác chúng tôi phục vụ tất cả các tín đồ yêu chuộng thời trang, yêu làm đẹp nhưng điều khác biệt ở đây là chúng tôi phục vụ cả thú đam mê văn hoá đọc, giải đáp những thắc mắc làm đẹp, cung cấp các dịch vụ làm đẹp do các chuyên gia hàng đầu mà chúng tôi có được nhờ mối quan hệ lâu năm trong ngành báo chí và showbiz.

Vui Mua Sắm không chỉ có thế, chúng tôi có công nghệ Lăng Xê để PR hình ảnh cá nhân của doanh nghiệp, nghệ sĩ do nhà thiết kế lừng danh Việt Hùng, người đã có công đưa nhiều người đẹp đăng quang ngôi hậu đảm nhiệm. Hiện nay, ngoài vai trò là nhà thiết kế áo dài, cung cấp nguồn trang phục và phụ kiện vô tận cho các cuộc thi nhan sắc và các sự kiện lớn nhỏ, Việt Hùng còn là giảng viên uy tín của các trường nổi tiếng trong nghệ thuật đào tạo kỹ năng xây dựng thương hiệu cá nhân.

Phục vụ cho nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng của người Việt Nam, chúng tôi cũng kết nối với nhiều spa, bệnh viện phẫu thuật thẩm mỹ trong thành phố Hồ Chí Minh để bán voucher giúp khách hàng tiết kiệm nhiều nhất ngân sách trong chiến dịch làm đẹp đầy tốn kém của mình.

Vui Mua Sắm cũng liên kết với nhiều Make Up Artist nổi tiếng chuyên phục vụ cho nhu cầu

Kết nối với chúng tôi

tulangthang vuimuasam.com.vn Twitter Youtube Google

Chứng nhận

Hình 2 Hình 1
back-to-top.png