Chat facebook
zalo

Màu sắc cuộc sống

Điều ít biết về nữ quyền trong xã hội Việt Nam dưới thời quân chủ

07-04-2019

 

Related image

Người phụ nữ Việt Nam có thiếu nữ quyền dưới thời quân chủ?

Trong xã hội quân chủ Việt Nam, nữ quyền thể hiện rõ nhất ở hai phương diện: luật sở hữu và thừa kế tài sản; cùng luật hôn nhân. Một cách tổng quát, người phụ nữ Việt từ thế kỷ 15 đã có quyền tư hữu ngang hàng với chồng, giữ vai trò quan trọng trong gia đình và ngoài xã hội, được bảo vệ trong hôn nhân.

 

Nữ quyền trong vấn đề sở hữu và thừa kế tài sản

Luật thời quân chủ đối xử rất công bằng đối với việc sở hữu tài sản, không phân biệt nam nữ. Mặc dù không có thống kê đầy đủ, song những ghi chép trong địa bạ thời Gia Long và Minh Mạng để lại đã phản ánh rõ và củng cố thêm những quy định mà trước đó, trong luật pháp Lê triều đã ban hành.

Ví dụ như các tác giả Nguyễn Cảnh Minh và Đào Tố Uyên khi nghiên cứu về tình hình ruộng đất ở ấp Thủ Trung (Kim Sơn, Ninh Bình) trong thế kỷ 19 đã cho biết, địa phương này có 2 chủ sở hữu nữ đó là: Phạm Thị Kiêu sở hữu 1 mẫu đất ở và 5 sào ruộng, còn Phạm Thị Lưỡng sở hữu 5 sào đất ở và 8 mẫu, 5 sào ruộng.

Trong một nghiên cứu khác của tác giả Kim Jong Ouk về tình hình sở hữu ruộng đất ở làng Mễ Trì (Từ Liêm, Hà Nội) trước năm 1945 cho thấy: Chủ sở hữu là phụ nữ ở làng Mễ Trì có 198 người, chiếm 85 mẫu, 9 sào (60,5%), trong đó số phụ nữ ở nơi khác đến Mễ Trì xâm canh và cũng được thừa nhận quyền sở hữu là 14 người, chiếm 48 mẫu (33,8%).

Pháp luật cũng phân xử công minh tài sản của vợ hoặc chồng, khi một trong hai người không còn sống với nhau (có thể đã mất hoặc chia tay nhau). Điều 1 và 2 của luật nhà Lê có ghi: “Chồng cùng vợ trước có con, vợ sau không có con, hay vợ cùng chồng trước có con, chồng sau không có con, mà chồng chết trước, không có chúc thư, thì điền sản thuộc về con vợ trước, hay con chồng trước; Nếu vợ sau, chồng sau không chia đúng phép thì bị xử phạt 50 roi, biếm một tư” (Điều 1). “Vợ chồng không có con, hoặc ai chết trước, không có chúc thư, mà điền sản chia về chồng hay vợ, cùng là để về việc tế tự không đúng phép, thì xử phạt 50 roi, biếm một tư. Người trong họ không được giữ phần điền sản về việc tế tự ấy nữa” (Điều 2).

 

Điều ít biết về nữ quyền trong xã hội Việt Nam dưới thời quân chủ
Xử án. (Tranh qua ambn.vn)

 

 

Về việc thờ tự và giữ hương hỏa, luật pháp Việt Nam thời quân chủ cũng quy định rõ: “Người giữ hương hỏa có con trai trưởng thì dùng con trai trưởng, không có con trai trưởng thì dùng con gái trưởng, ruộng đất hương hỏa thì cho lấy một phần hai mươi”(Điều 4, bổ sung luật hương hỏa), và: “Cha mẹ sinh được hai con trai, người con trai trưởng chỉ sinh con gái, con thứ lại có con trai, thì phần hương hỏa giao cho con trai của người con thứ; Nhưng con trai người con thứ chỉ sinh cháu gái, thì phần hương hỏa trước kia lại phải trao trả cho con gái người con trưởng” (Điều 4, châm trước bổ sung về luật hương hỏa).

Có thể nói rằng, trước pháp luật thời quân chủ, phụ nữ Việt thời xưa không hề thua kém gì thời nay.

Nữ quyền trong vấn đề hôn nhân

Khi nhìn nhận về vấn đề hôn nhân thời quân chủ, thường có một số ý kiến cho rằng nữ quyền bị chà đạp với những khái niệm như “trọng nam khinh nữ” hay “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”. Tuy nhiên, nhìn lại luật pháp Việt Nam thời bấy giờ, điều này có thật sự chuẩn xác?

Điều đầu tiên trong hôn nhân là sự tự nguyện tự do của hai bên, không bị lừa gạt trong mọi hoàn cảnh. Ví dụ như luật nhà Nguyễn có ghi: “Trường hợp đôi trai gái bị chủ hôn dùng uy quyền bức bách, sự việc không do mình làm chủ, nếu con trai từ 20 tuổi trở xuống, con gái còn ở nhà với cha mẹ (tuy không phải là dùng uy quyền bức bách), thì cũng chỉ bắt tội một mình chủ hôn, đôi trai gái đều không bị bắt tội”.

Thậm chí đối với trường hợp lừa gạt trong hôn nhân thì luật cũng quy định rõ: “Nếu trong việc cưới gả bên họ nhà gái lừa gạt, thì người chủ hôn bị xử phạt 80 trượng (chẳng hạn như người con gái bị tàn tật mà lại đưa chị em gái ra thay mạo nhận là cô dâu để gặp mặt, đến khi làm lễ thành hôn mới đưa người con gái bị tàn tật ra). Bắt truy hồi tiền của lễ lạt. Nếu bên nhà trai mạo nhận thì xử nặng thêm một bậc (chẳng hạn như định hôn cho con trai nhưng lại làm lễ thành hôn cho con nuôi. Lại như người con trai bị tàn tật, lại đưa anh em trai ra thay, mạo nhận là chú rể để gặp mặt, đến khi làm lễ thành hôn lại đưa người con trai bị tàn tật ra)”.

 

Bao Thanh Thiên của đất Việt: Dùng đức cảm hóa nhân tâm, xử án thần kỳ

Xử án thời xưa. (Ảnh minh họa qua hinhanhvietnam.com)

 

Đối với việc chồng mua bán vợ hay thê thiếp, cha mẹ cầm con gái, thì cũng bị luật nhà Nguyễn xử nghiêm: “Người chồng đem thê thiếp cầm cố cho người khác làm thê thiếp, bản thân thực vô liêm sỉ, lại đẩy thê thiếp vào hoàn cảnh thất tiết, thực là bại hoại luân thường đạo lý nhiều lắm, cho nên xử phạt 80 trượng. Cha mẹ cầm cố con gái cho người khác làm thê thiếp, xử phạt 60 trượng”.

Những kẻ tiếp tay cho việc cầm cố, mua bán phụ nữ cũng bị trừng phạt: “Kẻ cầm cố thê thiếp và con gái của người khác cùng với kẻ biết người khác giả mạo thê thiếp là chị em gái mà vẫn lấy làm thê thiếp thì đều bị xử tội giống như thế. Kẻ cầm cố thê thiếp của người khác cùng với người chồng của họ bị xử phạt 80 trượng. Kẻ cầm cố con gái của người khác cùng với cha mẹ người con gái đó đều bị xử phạt 60 trượng”.

Còn nếu cưỡng bức phụ nữ thì sẽ phải bị treo cổ làm gương: “Phàm kẻ cường hào ỷ thế cưỡng đoạt vợ và con gái gia đình lương thiện, gian chiếm làm thê thiếp thì bị xử tội giảo (giam hậu) […]. Kẻ cường hào ỷ thế hành hung tàn bạo, không cần sính lễ, công nhiên cưỡng đoạt tại nhà vợ và con gái gia đình lương thiện đem về gian chiếm làm vợ tì thiếp của mình, thì bị xử tội giảo”.

Kẻ tòng phạm tham gia cưỡng đoạt phụ nữ cũng không thoát tội: “Kẻ tòng phạm trong việc cưỡng đoạt vợ con nhà lương thiện rồi gian chiếm thì chiểu theo tội kẻ thủ phạm xử giảo mà giảm đi một mức xử phạt 100 trượng, đồ 3 năm. Nếu như bị bức bách dụ dỗ đi theo chỉ là giúp đỡ khênh vác thì chiểu theo trường hợp chưa thành hôn xử tội giảo, mà giảm đi năm mức, xử phạt 70 trượng, đồ 1 năm rưỡi. Trường hợp giữa đường cướp lấy mang về và chưa gian ô, nếu là tòng phạm thì thẩm xét thấy là giúp sức cho kẻ làm ác thì xử nhẹ hơn kẻ thủ phạm bị tội lưu đày một mức, tức là xử phạt 100 trượng, đồ 3 năm. Nếu bị bức bách dụ dỗ đi theo chỉ là giúp đỡ khênh vác thì chiểu theo luật không nên xử nặng mà phạt 80 trượng”.

 

Nhìn nhận lại nữ quyền dưới thời quân chủ

Quốc triều hình luật (thời Lê sơ) có 6 quyển, 13 chương và 722 điều. Trong đó có 200 điều phỏng theo luật nhà Đường, 17 điều phỏng theo luật nhà Minh, 178 điều chung đề tài nhưng khác cách xử lý, và 328 điều không tương ứng với điều luật nào của Trung Hoa cả.

Còn Hoàng Việt luật lệ (thời Nguyễn) có 22 quyển, 34 chương và 398 điều. Trong 398 điều thì 397 điều là giống với nhà Thanh, nhưng cũng đã được chỉnh sửa và cập nhật cho phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Dù chưa có nghiên cứu tham chiếu cụ thể tới các bộ luật của Trung Hoa, nhưng chúng ta có thể nhận thấy rằng việc bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ dưới thời quân chủ phương Đông, dưới tư tưởng Nho giáo, không chỉ ở riêng Việt Nam, không hề bị xem nhẹ.

Tất nhiên, xã hội xưa rất khắt khe trong một số vấn đề khác như gian dâm và phá thai. Trong đó, đặc biệt là tội gian dâm là bị thả trôi sông, hoặc bị voi giày. Nhưng ví dụ như trong cuốn “Kỹ thuật của người An Nam”, Henri Oger đã vẽ minh họa rằng nam tăng mà không biết giữ giới luật, nữ giới mà lăng loàn, nếu phạm tội bại hoại nhân luân thì đều bị thả trôi sông như nhau cả. Như vậy đây là vấn đề quan niệm gìn giữ đạo đức của người xưa, chứ không phải vấn đề nữ quyền.

Điều ít biết về nữ quyền trong xã hội Việt Nam dưới thời quân chủ
Nam tăng không giữ giới, nữ nhân dâm loạn sẽ bị thả trôi sông. (Tranh trong cuốn sách Kỹ thuật người An Nam)

Mặt khác, quan niệm về “trọng nam khinh nữ” hay “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” cũng cần được xem xét lại. Ví dụ như “trọng nam khinh nữ” thực chất là câu nói “nam tôn nữ ti” xuất phát từ Kinh Dịch, là tư tưởng của Đạo gia. “Thiên tôn địa ti, càn khôn định hĩ”, quan hệ nam nữ như trời và đất, như âm và dương, như cương và nhu, chính là quan niệm âm dương hòa hợp, phân rõ thiên tính, đã có sẵn trong càn khôn. Trong đó Kinh Dịch cũng khen rằng: “Đất có tính nhu hoà, người quân tử lấy đức dày để nâng đỡ vạn vật”. Tương tự như vậy, tìm khắp Tứ thư Ngũ kinh cũng không thấy câu “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”.

Việc luật pháp bảo vệ phụ nữ như ở Việt Nam từ thế kỷ 15 có lẽ còn vượt trước cả xã hội phương Tây vì cái gọi là làn sóng “nữ quyền” (feminism) mới chỉ thực sự bắt đầu ở xã hội phương Tây vào cuối thế kỷ 19, mang theo nhiều hệ lụy về việc phá vỡ cấu trúc gia đình truyền thống, tự do ly hôn, quan hệ ngoài hôn nhân, và phá thai.

Những điều trên khiến chúng ta không khỏi suy nghĩ rằng: điều gì mới thực sự là nguyên nhân khiến người phụ nữ Việt “khổ”? Có phải chăng việc người phụ nữ phải gồng mình gánh lấy công việc của đàn ông đã khiến họ khổ? Phải chăng vì “bình quyền” mà nam giới không còn tôn trọng và nâng niu nữ giới, không còn hiểu được trách nhiệm của người đàn ông nữa? Việc thôi thúc người phụ nữ phải tranh giành với người bạn đời của mình đã phá hoại mối quan hệ trong gia đình, khiến một núi có hai hổ, khiến tranh cãi và ly hôn xảy ra… Cái đẹp của nữ quyền truyền thống phải chăng vì thế mà trở nên phai nhạt?

 

trithucvn.net

Facebook

523533014000867441106266734740094311202816n-3063.jpg
267336309281668773414883849555063436621762n-6411.jpg

Các bài viết khác

minhtu-5907.png

Minh Tú háo hức nhặt đồ sida trong chuyến đi Thái Lan

Trái ngược với những người đẹp thích đập hộp đồ hiệu, Minh Tú cùng nhiều người đẹp khác như H Hen Niê, Hồ Ngọc Hà, Chi Pu, Bích Phương, Ngọc Hân lại có niềm đam mê mãnh liệt với đồ seconhand (đồ hàng thùng)

photo215606543740491032843848-4108.jpg

“Dị nhân đuổi mưa” Nguyễn Vũ Tuấn Anh: “Hô mưa gọi gió là năng lực con người có thể làm được, nhưng

Nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh, người được mệnh danh là “dị nhân đuổi mưa” dịp đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội đã chia sẻ như vậy trước thông tin: “Ông Đặng Lê Nguyên Vũ khẳng định có thể ‘hô mưa, gọi gió’, ĐBQH thì cho rằng nên... giám định” đã đăng trên Báo điện tử Gia đình và Xã hội ngày 14/6.

anhchupmanhinh20-5349.png

CEO Nhật chê shipper Việt "bẩn": Cộng đồng mạng Nhật Bản bức xúc

Một CEO người Nhật vừa có bài đăng trên Twitter cho rằng sự xuất hiện của shipper Việt làm quán cà phê mất đi sự sang trọng. Bài viết này ngay lập tức vấp phải sự phản đối, lên án từ cộng đồng mạng (CĐM) Nhật Bản.

sharktankhieu15605854159361380893810crop15605854232931460457905-5945.jpg

Startup Việt như cô gái đẹp đội trên đầu rổ trứng, nếu quá mơ mộng rổ trứng sẽ phình to, nhảy một cá

Làn sóng startup tại Việt Nam có thể nói bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, đi cùng với sự khuyến khích từ các cơ quan chức năng nói chung và các hiệp hội, nhà đầu tư nói riêng. Nếu giai đoạn sơ khai, ý tưởng kinh doanh được chú trọng, cảm tưởng là điểm chính làm nên sự hấp dẫn của mỗi startup, thì đến nay việc thực thi mô hình mới là yếu tố dẫn dắt sự thành công trong công cuộc kêu gọi vốn.

img043315603047934421557796528-9656.jpg

Chuyện cổ tích bé Thiện Nhân sau 13 năm phẫu thuật bộ phận sinh dục

13 năm sau ca phẫu thuật bộ phận sinh dục cho bé Thiện Nhân do bị thú hoang cắn (2006), nay Thiện Nhân chuẩn bị cho đợt phẫu thuật mới phức tạp hơn, tốn kém hơn. Nhưng trong cái rủi có cái may của tình người. 13 năm qua, không chỉ miệt mài tìm phép lạ từ tay bác sĩ cho các bệnh nhi, Quỹ "Thiện Nhân và Những người bạn" (TN&F) do người mẹ nuôi Trần Mai Anh và cộng sự lập ra đã thật sự trở thành một hành trình truyền cảm hứng.

tien015603134955221059152988crop15603135104091759835470-6773.jpg

Tại sao người giàu lại hay "keo kiệt"? Đừng chê trách nếu bạn còn dùng tư duy nghèo nàn này để đánh

Trong mắt đại đa số chúng ta, người giàu thường đi liền với "keo kiệt". Họ có thể vẫn mặc cả từng mớ rau khi đi chợ, vẫn mua hàng giảm giá trên mạng, vẫn tính toán chi li từng đồng. Thực ra, chính hành động đó thể hiện rằng, họ là những người hiểu rõ nhất về tiền bạc cũng như tầm quan trọng của việc tích lũy tài chính.

photo01552179978866536795304-1612.jpg

Muôn kiểu sao Hoa ngữ phòng thân khi quay cảnh nóng

Triệu Lệ Dĩnh được cả đoàn phim xúm vào hỗ trợ trong cảnh quay giường chiếu, Lương Triều Vỹ và Thang Duy sử dụng quần bảo hộ.

trungnguyennghian1553744111500x300-997.jpg

Chủ tịch Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ nói về chuyện "lạy bàn thờ đạo" của cựu CEO Đỗ Hòa: Bịa đặt,

Chủ tịch Trung Nguyên cho biết, ông Đỗ Hòa được mời về làm CEO và được giao đi tìm cơ sở lý luận của cà phê, để đưa cà phê Việt Nam và cà phê Trung Nguyên đi xa hơn. Và khi ông Đỗ Hòa nói rằng, không có thứ đó, thì 2 bên đã chia tay vui vẻ. Ông Vũ cũng khẳng định, bài viết của ông Đỗ Hòa là "độc hại" và không có chuyện đồ đạo, đồ thờ, hay bắt quỳ lạy.

photo15470210402341547021040878crop15470210675581115507876-4001.jpg

Người đàn ông thoát chết trong rừng nhờ cắn lưỡi gấu

Cách đây 10 ngày, Nikolay Irgit, 30 tuổi, cùng hai người bạn vào khu bảo tồn rừng ở vùng Tuva, nam Siberia, để thu thập sừng hươu và nai rụng dù không có giấy phép. Sừng hươu và nai thường được bán với giá cao trên thị trường chợ đen để làm thuốc và đồ nội thất.

icon-nhanmail

Đăng ký nhận tin từ vuimuasam.com.vn NHẬN MÃ GIẢM GIÁ 50.000 VNĐ

Chính sách Đại lý - NCC

Chính sách khuyến mãi

Vui Mua Sắm là trang thương mại điện tử được sáng lập bởi các thành viên đã nhiều năm hoạt động trong làng giải trí, báo chí và công nghệ IT.

Nhờ vào mối quan hệ rộng lớn với các đối tác trong nghề, chúng tôi vô cùng tự tin mở một trang điện tử thương mại “độc lạ” mang tên VUI MUA SẮM. Giống như những trang thương mại điện tử khác chúng tôi phục vụ tất cả các tín đồ yêu chuộng thời trang, yêu làm đẹp nhưng điều khác biệt ở đây là chúng tôi phục vụ cả thú đam mê văn hoá đọc, giải đáp những thắc mắc làm đẹp, cung cấp các dịch vụ làm đẹp do các chuyên gia hàng đầu mà chúng tôi có được nhờ mối quan hệ lâu năm trong ngành báo chí và showbiz.

Vui Mua Sắm không chỉ có thế, chúng tôi có công nghệ Lăng Xê để PR hình ảnh cá nhân của doanh nghiệp, nghệ sĩ do nhà thiết kế lừng danh Việt Hùng, người đã có công đưa nhiều người đẹp đăng quang ngôi hậu đảm nhiệm. Hiện nay, ngoài vai trò là nhà thiết kế áo dài, cung cấp nguồn trang phục và phụ kiện vô tận cho các cuộc thi nhan sắc và các sự kiện lớn nhỏ, Việt Hùng còn là giảng viên uy tín của các trường nổi tiếng trong nghệ thuật đào tạo kỹ năng xây dựng thương hiệu cá nhân.

Phục vụ cho nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng của người Việt Nam, chúng tôi cũng kết nối với nhiều spa, bệnh viện phẫu thuật thẩm mỹ trong thành phố Hồ Chí Minh để bán voucher giúp khách hàng tiết kiệm nhiều nhất ngân sách trong chiến dịch làm đẹp đầy tốn kém của mình.

Vui Mua Sắm cũng liên kết với nhiều Make Up Artist nổi tiếng chuyên phục vụ cho nhu cầu

Kết nối với chúng tôi

tulangthang vuimuasam.com.vn Twitter Youtube Google

Chứng nhận

Hình 2 Hình 1
back-to-top.png