Chat facebook
zalo

Màu sắc cuộc sống

Bức ảnh 3 tỉ đồng: Hóa ra nhiếp ảnh ‘mua nước mắt’ vẫn thắng thế

23-03-2019

Bức ảnh 3 tỉ đồng: Hóa ra nhiếp ảnh ‘mua nước mắt’ vẫn thắng thế - Ảnh 1.

Những hình ảnh mang tính ‘mua nước mắt’ vẫn được tôn vinh bàng những giải thưởng lớn - Ảnh: EDWIN ONG WEE KEE/HIPA

 

 

Chuyện tưởng vô hại, nhưng việc tung hô những bức ảnh mang tính khai thác nhân vật hoặc lãng mạn hóa bi thương có phải sẽ khắc sâu thêm nhận thức sai lệch và định kiến về cả người dân tộc thiểu số ở Việt Nam?

Điều gì đằng sau những hình ảnh quá quen thuộc không chỉ với công chúng Việt Nam mà cả với nhiều khách quốc tế như "cụ già đẹp nhất thế giới" ở Hội An, cô bé mắt xanh ở Ninh Thuận…?

Bức ảnh 3 tỉ đồng: Hóa ra nhiếp ảnh ‘mua nước mắt’ vẫn thắng thế - Ảnh 2.

'Cụ già đẹp nhất thế giới' của Rehahn - Ảnh: RÉHAHN

Nghiệp dư và gì nữa

Theo nhiếp ảnh gia Hà Đào, phong trào đi du lịch chụp ảnh theo nhóm (photo tour) về các miền núi để khai thác đề tài về cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số đang phổ biến. Tham gia photo tour thường là những nhà nhiếp ảnh nghiệp dư, họ thường khai thác theo hướng lãng mạn hóa đời sống và văn hóa của bà con vùng cao.

"... Việc lãng mạn hóa văn hóa vùng cao đã có một lịch sử dài, từ thẩm mỹ mang tính định hướng của những nghệ sĩ nhiếp ảnh tới ngành ảnh du lịch phát triển song song với trào lưu đi phượt những năm qua", Hà Đào nói.

Khai thác văn hóa lạ lẫm, khác biệt với phần còn lại của thế giới văn minh thì các nhiếp ảnh gia phương Tây khai thác từ rất sớm chứ không riêng nhiếp ảnh Việt Nam.

Gần đây ở Việt Nam, lối chụp ảnh này càng quen thuộc do phong trào đi phượt chụp ảnh phát triển rầm rộ bởi công nghệ máy ảnh số trở nên quá phổ biến và các chuyến đi du lịch trở nên dễ dạng hơn nhiều với người Việt, đặc biệt là những người có chút đam mê nhiếp ảnh.

Với một tour du lịch nhiếp ảnh, các nghệ sĩ sẽ đi hàng chục người, cùng đến những địa điểm, gặp những con người như kế hoạch được lên trước để chụp ảnh. Thế nên không hiếm khi hàng chục người cùng chụp một đối tượng với cùng một góc máy.

Có vẻ như từ đó, trong giới nhiếp ảnh chuyên nghiệp sản sinh một khái niệm khá mỉa mai nhưng dường như lại rất đúng: "nhiếp ảnh bầy đàn".

Cũng không thấy mấy nghệ sĩ nhiếp ảnh nào tham gia các photo tour kia "tự ái" bởi khái niệm này. Họ hầu hết là những người đam mê ảnh nhưng chỉ được coi là nghiệp dư, họ đi chụp cho vui và cho bản thân mình là chính.

Nhiếp ảnh gia Malaysia thắng giải lớn kia cũng chỉ nhận mình là người đam mê nhiếp ảnh (photo enthusiast).

Photo tour mang lại cho bà con dân tộc thiểu số một khoản thu nhập nhưng đó không phải là vô hại.

Bức ảnh 3 tỉ đồng: Hóa ra nhiếp ảnh ‘mua nước mắt’ vẫn thắng thế - Ảnh 3.

An Phước, cô bé Chăm ở Ninh Thuận với đôi mắt màu xanh - Ảnh: RÉHAHN

Sự méo mó phía sau những tấm ảnh "mua nước mắt"

Theo nhiếp ảnh gia Phạm Hoài Thanh, phong trào nhiếp ảnh phượt tạo ra một đội ngũ đông đảo những người đi tìm hình ảnh theo lối đèm đẹp và thuận mắt. Nhưng họ không đầu tư đủ thời gian và kỹ năng để đi qua lớp hình của hình ảnh nên các hình ảnh trở nên quen thuộc, giống nhau, nghèo ý tưởng và cảm xúc.

Nữ nhiếp ảnh gia Hà Đào thì cho rằng những nhiếp ảnh gia không chuyên sẽ bị thu hút bởi những hình ảnh trực diện nhất. "Sự đau thương thì bao giờ cũng khiến hình ảnh có vẻ là có sức nặng hơn. Ai mà chẳng choáng ngợp trước sự khác biệt trong ngoại hình và văn hóa của những người dân tộc thiểu số", Hà Đào nói.

Nhưng, cô cũng cảnh báo: "Hình ảnh gây sốc hoặc sẽ kéo sự chú ý đến vấn đề đúng đắn, hoặc sẽ mang tính khai thác nhân vật và lãng mạn hóa đau thương".

Hà Đào dẫn ví dụ về những bức ảnh rất nổi tiếng của nhiếp ảnh gia người Pháp Réhahn, ngoài những nụ cười là hàng loạt hình ảnh những đứa trẻ mặt nhem nhuốc ngước đôi mắt tròn hay háy lên ống kính của nhiếp ảnh gia…

Theo cô, đây đều là những tấm ảnh bố cục, kỹ thuật chỉn chu và màu sắc rực rỡ, dễ bắt mắt đám đông, nhưng nó chỉ "thỏa mãn nhu cầu số đông bằng những tác phẩm an toàn, nghèo nàn về nội dung và cách thực hiện".

Nguy hại hơn, lối nhiếp ảnh này tưởng chỉ là góc nhìn hoài cổ của những người yêu văn hóa, nhưng nhìn lại thì thấy đó đều là những góc máy cố tình chĩa vào những điều dị biệt nhất thay vì phản ánh lại cuộc sống chân phương như nó đang diễn ra. Những bức ảnh để tác giả mô tả cuộc sống như tác giả muốn thế, theo định kiến của riêng mình.

Điều này, theo Hà Đào, sẽ làm khắc sâu nhận thức sai lệch và định kiến về cả người dân tộc và hình ảnh Việt Nam.

Đáng buồn là, những hình ảnh kiểu lãng mạn hóa bi thương, mua nước mắt hay khía sâu vào sự khác biệt của những nền văn hóa thiểu số nhưng không mang tính đại diện cho dân tộc đó, vẫn tiếp tục được vinh danh ở một số cuộc thi ảnh.

Bức ảnh chụp gương mặt bà mẹ Mông với khuôn mặt quá bi thương bên con mình của nhiếp ảnh gia không chuyên Malaysia vừa thắng giải thưởng HIPA trị giá gần 3 tỉ đồng là một ví dụ.

"Trước khi bấm máy, mỗi nhiếp ảnh gia đều có trách nhiệm cân nhắc ranh giới mỏng manh giữa sự trân trọng và cái nhìn dị biệt, nhất là khi tiếp cận cộng đồng thiểu số đã luôn bị gắn với những diễn ngôn về sự lạc hậu, cổ hủ và thụ động" - biên tập viên của một trang chuyên về nhiếp ảnh rất uy tín trong cộng đồng nhiếp ảnh hiện nay, kiêm nhiếp ảnh gia Hà Đào - nhắn nhủ.

 

Bức ảnh 3 tỉ đồng: Khoảnh khắc của cảm xúc hay dàn dựng? - Ảnh 1.

 

Những ồn ào được "châm ngòi" từ một bức ảnh được cho là tiết lộ hậu trường của bức ảnh này. Trong đó, người ta thấy đã có cả một nhóm khoảng 12 tay máy đang vây quanh ba mẹ con người phụ nữ Mông để chụp ảnh. Và một trong những bức đó, có thể hiểu, có thể là bức đã mang lại giải thưởng lớn cho nhiếp ảnh gia người Malaysia.

Nghi vấn về sự sắp đặt

Dư luận dậy sóng kể từ sau khi anh Etienne Bossot - một nhà giáo dạy nhiếp ảnh, nhà sáng lập Tổ chức PicsofAsia, một đơn vị chuyên tổ chức các tour du lịch kết hợp đào tạo kỹ năng chụp ảnh tại châu Á nói chung và Đông Nam Á nói riêng - đăng tải lại bức ảnh hậu trường này.

Anh kèm theo bài viết có tựa "Các bạn đang làm điều đó vì nhiếp ảnh hay vì danh tiếng?" để bày tỏ quan điểm thất vọng của anh về sự lười biếng sáng tạo của các tay máy hiện nay.

"Một bức ảnh kinh điển của một nhóm đi tour chụp ảnh đang vây quanh một nhân vật, chụp bức hình giống nhau từ gần như cùng một góc chụp", bài viết trên trang PicsofAsia bình luận.

Chia sẻ với truyền thông sau khi đoạt giải, anh Wee Kee cho biết đã chớp được khoảnh khắc của mẹ con người phụ nữ Mông khi dừng chân bên đường trong một tour du lịch tới Việt Nam, và đó là một điểm dừng chân bất ngờ.

Nhưng nhìn vào bức ảnh hậu trường được tiết lộ, anh Ab Rashid - một trong những người đầu tiên chia sẻ bức này, nhà sáng lập tạp chí Photographer and Street Photo BD Magazine - cho rằng bức ảnh đoạt giải của anh Wee Kee có vẻ không hoàn toàn ngẫu nhiên như anh mô tả.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, anh Etienne cho biết: "Với tôi, bức ảnh hậu trường cho thấy rõ ràng một tình huống dàn dựng. Tôi thường xuyên tới miền Bắc Việt Nam và nếu có một nhóm 12 tay máy vây quanh một phụ nữ Mông, cô ấy sẽ bỏ chạy!".

Cũng theo anh Etienne, vấn đề dàn dựng trong chụp ảnh du lịch từng được anh bàn nhiều trước đây, và nay theo góc nhìn của anh, nó đang trở thành chuyện "thường ngày ở huyện", chủ yếu với các nhóm người chụp ảnh châu Á.

"Việc dàn dựng một bức ảnh và thắng một cuộc thi là cách nhanh nhất để bước lên sân khấu. Đây là con đường tắt nhanh nhất để bạn được nổi tiếng. Vậy giờ hãy tự hỏi mình tại sao bạn đang chụp ảnh. Bạn có thực sự yêu thích nhiếp ảnh hay bạn chỉ muốn là một người chụp ảnh nổi tiếng. Và nếu bạn trở thành một nhiếp ảnh gia nổi tiếng rồi thì sao nữa? Tất cả những lối đi tắt mà nhiều người đang chọn này đều sai vì họ đang phản lại sự sáng tạo. Sáng tạo không đến từ việc cố gắng để nổi tiếng, và chụp những bức ảnh đang nổi tiếng. Cái này được gọi là sao chép.

Trang PicsofAsia bình luận.

Ảnh không phạm quy, nhưng...

Giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế Hamdan (HIPA) là một giải thưởng nhiếp ảnh và không phải cuộc thi ảnh báo chí. Căn cứ vào thể lệ cuộc thi, bức ảnh đoạt giải của anh Wee Kee không hề phạm quy.

tuoitre.vn

Facebook

523533014000867441106266734740094311202816n-3063.jpg
267336309281668773414883849555063436621762n-6411.jpg

Các bài viết khác

maxresdefault11570372823635240044321-9267.jpg

Hóa ra Người Dơi từng xuất hiện trong truyền thuyết của người Maya cổ 2500 năm trước, được thờ phụng

Vào 2500 năm trước công nguyên, trước cả khi DC Comics sáng tạo ra Batman, người Maya cổ đã thờ phụng Người Dơi Camazotz (Dơi tử thần), một vị thần dơi có thân người với cái đầu dơi cùng đôi tai nhọn hoắt.

suthatvetamthambay31571146955136744500794-321.jpg

Đi tìm nguồn gốc sự thật về tấm thảm bay kỳ diệu trong truyện cổ tích phương Đông

Thảm bay là một trong những báu vật nổi tiếng nhất trong kho tàng cổ tích phương Đông. Loại kỳ vật này có mối liên kết lớn với những câu chuyện huyền ảo tại khu vực Trung Đông nhưng cũng được đề cập trong một số huyền thoại thuộc nhiều nền văn minh khác nhau trong lịch sử.

lamdepvoiphunuphap-2915.jpg

Như thế nào là một người phụ nữ đẹp? Quan điểm của người Pháp khác xa chúng ta

Rốt cuộc thì quan điểm đối với phụ nữ và vấn đề tuổi tác trong xã hội Pháp như thế nào? Nếu trò chuyện với Ngọc Mai, bà chủ một tiệm cà phê tại Pháp về cuộc sống tại Paris thì bạn sẽ hiểu được phần nào về những con người nơi đây.

698816391499489628914126955426872342171751n11-7457.jpg

Thư giãn trong bồn tắm đầy hoa ở đảo du lịch Bali

Các nữ du khách thích mê trải nghiệm tắm hoa ở Bali (Indonesia). Bên cạnh việc giúp cơ thể thư giãn, bồn tắm hoa cũng là bối cảnh tuyệt vời cho những bức hình khoe đường cong.

5da317d0c7c5c-8207.jpg

Câu xin lỗi và tranh cãi về sự tử tế rập khuôn của người Canada

Người Canada nổi tiếng lịch sự khi luôn chủ động xin lỗi trong mọi tình huống. Tuy nhiên, cách nói có phần rập khuôn này đã nhận không ít ý kiến trái chiều.

7013448824888070413485102951730649431539712n1202-4360.jpg

Những biểu hiện của người nội tâm có tu tập

Người tu đúng là tiền của, cái ăn, cái mặc tuy không giàu như người đời nhưng lúc nào cũng có đủ, người ấy không tham, không hưởng thụ, và lấy đời sống đơn giản và thanh bạch làm nguồn vui.

5da88d03045a310ab36d51b8-2819.jpg

Sân bay duy nhất trên thế giới có 2 ngôi mộ nằm giữa đường băng

Sân bay cho biết đây là những ngôi mộ duy nhất trên thế giới được đúc vào cùng với đường băng dài 2,8 km. Tất nhiên, cũng có những câu chuyện ma quái liên quan đến 2 ngôi mộ.

photo15714628566321571462856965crop1571462882692810706776-8484.jpg

Nhà tuyển dụng hỏi: Thấy 5 triệu rớt trong bồn cầu nhà vệ sinh, bạn sẽ nhặt hay không nhặt?

Nơi làm việc giống như một chiến trường, mà phỏng vấn chính là thử thách khảo nghiệm tinh thần và năng lực sống còn của người chiến sĩ trước khi ra chiến trường. Bởi vì phỏng vấn không chỉ là một bài kiểm tra về kĩ năng chuyên môn và kinh nghiệm tích lũy của nhân viên, mà còn là bài kiểm tra tâm lý, thông qua đó để đánh giá tố chất của ứng viên.

198935707589051imagem2715714163991141571470674527432382077-4623.jpg

Vị tỷ phú giàu nhất hành tinh thà bỏ ra 36 tỷ đô để mua lấy tự do, hóa ra gu lựa chọn phụ nữ của đàn

Theo Daily Mail, tỷ phú Jeff Bezos đã dẫn bạn gái cùng con trai bà đến dùng bữa sáng ở Coras Coffee Shoppe, một quán ăn bình dân với mức giá khá rẻ. Thay vì xuất hiện quyến rũ với những bộ váy nóng bỏng như lần trước, trong lần xuất hiện mới nhất này, bạn gái của tỷ phú Amazon đã khiến nhiều người thất vọng.

icon-nhanmail

Đăng ký nhận tin từ vuimuasam.com.vn NHẬN MÃ GIẢM GIÁ 50.000 VNĐ

Chính sách Đại lý - NCC

Chính sách khuyến mãi

Vui Mua Sắm là trang thương mại điện tử được sáng lập bởi các thành viên đã nhiều năm hoạt động trong làng giải trí, báo chí và công nghệ IT.

Nhờ vào mối quan hệ rộng lớn với các đối tác trong nghề, chúng tôi vô cùng tự tin mở một trang điện tử thương mại “độc lạ” mang tên VUI MUA SẮM. Giống như những trang thương mại điện tử khác chúng tôi phục vụ tất cả các tín đồ yêu chuộng thời trang, yêu làm đẹp nhưng điều khác biệt ở đây là chúng tôi phục vụ cả thú đam mê văn hoá đọc, giải đáp những thắc mắc làm đẹp, cung cấp các dịch vụ làm đẹp do các chuyên gia hàng đầu mà chúng tôi có được nhờ mối quan hệ lâu năm trong ngành báo chí và showbiz.

Vui Mua Sắm không chỉ có thế, chúng tôi có công nghệ Lăng Xê để PR hình ảnh cá nhân của doanh nghiệp, nghệ sĩ do nhà thiết kế lừng danh Việt Hùng, người đã có công đưa nhiều người đẹp đăng quang ngôi hậu đảm nhiệm. Hiện nay, ngoài vai trò là nhà thiết kế áo dài, cung cấp nguồn trang phục và phụ kiện vô tận cho các cuộc thi nhan sắc và các sự kiện lớn nhỏ, Việt Hùng còn là giảng viên uy tín của các trường nổi tiếng trong nghệ thuật đào tạo kỹ năng xây dựng thương hiệu cá nhân.

Phục vụ cho nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng của người Việt Nam, chúng tôi cũng kết nối với nhiều spa, bệnh viện phẫu thuật thẩm mỹ trong thành phố Hồ Chí Minh để bán voucher giúp khách hàng tiết kiệm nhiều nhất ngân sách trong chiến dịch làm đẹp đầy tốn kém của mình.

Vui Mua Sắm cũng liên kết với nhiều Make Up Artist nổi tiếng chuyên phục vụ cho nhu cầu

Kết nối với chúng tôi

tulangthang vuimuasam.com.vn Twitter Youtube Google

Chứng nhận

Hình 2 Hình 1
back-to-top.png